ΕΥΤΥΧΕΙΤΕ, ΕΙΝΑΙ ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΟ!!!

Συγχωρέστε με κ. Χρηστάκη αν δεν εννόησα σε βάθος τη θεωρία σας. Ίσως φταίει η ελλιπής παρουσίασή της από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης. Ίσως πάλι φταίει η εγγενής στον Έλληνα δυσπιστία και καχυποψία. Χαίρομαι και καμαρώνω που το ΤΙΜΕ σας συμπεριέλαβε στους 100 ανθρώπους που άσκησαν τη μεγαλύτερη επιρροή την περασμένη χρονιά. Απλά δεν καταλαβαίνω γιατί.
Είχα βεβαίως από παλιά την εντύπωση ότι βιβλία τύπου "πώς θα ευτυχήσετε στο γάμο σας" ή "πώς θα χτίσετε την καριέρα των ονείρων σας" , γραμμένα συνήθως από Αμερικανούς, απευθύνονται σχεδόν αποκλειστικά σε Αμερικανούς. Μια επιστημονική θεωρία όμως βασισμένη σε έρευνα 20ετίας που συμπεριέλαβε στις μελέτες της σχεδόν 5000 ανθρώπους, αξιώνει σεβασμό και προσοχή όχι μόνο από την επιστημονική κοινότητα αλλά κι από την ίδια την κοινωνία, εφόσον σ΄ αυτήν αφορούν κατά κύριο λόγο τα πορίσματα της θεωρίας αυτής.
Η θεωρία του ελληνικής καταγωγής καθηγητή του Χάρβαρντ μπορεί να συνοψιστεί στην εξής απλή έως απλοϊκή φράση: ευτυχείτε, είναι μεταδοτικό! Εντάξει, όχι ακριβώς έτσι. Η κοινωνία λειτουργεί μέσα από τα δίκτυα που δημιουργούνται από τα μέλη της στη διαρκή τους συνεύρεση, συνάντηση κι επικοινωνία. Βασικός "νόμος" για τη λειτουργία αυτών των δικτύων είναι πως ό,τι βρεθεί στο κέντρο του δικτύου, μεγεθυμένο και μεταδιδόμενο θα βρει τελικά απήχηση σε όλο και μεγαλύτερο μέρος του δικτύου και κατ΄ επέκταση της κοινωνίας. Κι αυτό γιατί μόνο "τρία βήματα" μας χωρίζουν από τους άλλους (κι από τις συνήθειές τους). Φτάνουμε τώρα στο πιο ενδιαφέρον: αν δυο φίλοι ζουν κοντά (σε απόσταση μικρότερη του ενός μιλίου) κι ο ένας απ΄ τους δυο ευτυχήσει, τότε οι πιθανότητες του άλλου φίλου να ευτυχήσει κι εκείνος, αυξάνονται κατά 15%. Όπως δηλαδή θα μιλούσε ένας επιδημιολόγος σχετικά με το επίσης επίκαιρο θέμα της γρίπης των χοίρων, έτσι κι ο εν λόγω καθηγητής μιλάει για την ανθρώπινη ευτυχία με πιθανότητες, ποσοστά, δίκτυα και κυρίως σαν να είναι λοίμωξη, ιός ή παιδική ασθένεια.
Στην παρατήρηση του δημοσιογράφου ότι αρκετοί θεωρούν τη θεωρία αυτή υπεραπλουστευτική, ο κ.Χρηστάκης απαντά πάλι με αριθμούς (έρευνες τόσων χρόνων, τόσες χιλιάδες εθελοντές, τόσο τοις εκατό πιθανότητες κλπ). Δεν μας είπε όμως ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΥΤΥΧΙΑ σύμφωνα με τη θεωρία του (οι αρχαίοι φιλόσοφοι επί παραδείγματι σου ξεκαθάριζαν τι είναι ευτυχία κατά τη γνώμη τους και πώς θα την αποκτήσεις). Αν ευτυχία είναι το να περάσεις ένα ευχάριστο απόγευμα πίνοντας μπίρες με μια παρέα χαζοχαρούμενων φίλων σου και να γυρίσεις στο σπίτι σου ελαφρύτερος κι απ'την αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι, τότε πάω πάσο. Αν η ευτυχία είναι όμως κάτι πιο βαθύ κι ουσιαστικό, αν είναι το να νιώθεις γεμάτος με δύναμη, αισιοδοξία και χαρά για τη ζωή, να παίρνεις και να δίνεις αγάπη, να ζεις με αξιοπρέπεια και να νιώθεις ότι κάθε μέρα γίνεσαι όλο και καλύτερος, ότι προσφέρεις τα μέγιστα και παίρνεις για την προσφορά σου την αναμενόμενη υλική και ηθική ανταμοιβή, τότε πείτε μας, παρακαλώ, κ. Χρηστάκη, πώς επιτυγχάνονται όλα τα παραπάνω εντός των δικτύων σας (εννοώ των αμερικανικών). Γιατί στα δικά μας δίκτυα της ψωροκώσταινας υπάρχει ακόμα πολλή αλλοτρίωση, μοναξιά, άγχος, φόβος κι ανασφάλεια, καχυποψία, για να μη κάνω λόγο και για τα συγκεκριμένα προβλήματα που σε κάθε κοινωνία "μεγεθυμένα" μεταδίδονται σαν την πανώλη. Ή μήπως δεν υπάρχει κανένας ευτυχής κι ο ένας που απέμεινε, ζει εκτός δικτύων, στα όρη στα άγρια βουνά;
Με έβαλε επίσης σε σκέψεις (κακές, ομολογώ) κι η αναφορά σας στους πολιτικούς (προς επίρρωση της δυναμικής της θεωρίας σας;): "και οι πολιτικοί ολοένα και περισσότερο κατανοούν τη δύναμη των κοινωνικών δικτύων και γνωρίζουν ότι εάν για παράδειγμα επενδύσουν για να ενημερώσουν ή να πείσουν ένα 10% του πληθυσμού, το μήνυμά τους θα περάσει ουσιαστικά στο 30%. "
Είναι να μην είσαι καχύποπτος;
Επιμένω. Προτού αναζητήσουμε τους πλησιέστερους ευτυχισμένους φίλους μας για να μας "κολλήσουν" τον ιό της ευτυχίας, ας αναζητήσουμε αυτό το ένα ή τα πολλά που θα μας έκαναν κατ΄ ουσίαν ευτυχείς. Ως Έλληνες μπορούμε να εκμεταλλευτούμε και την ελληνική μας παιδεία, αν έχουμε. Ας θυμηθούμε, για παράδειγμα, το κοινωνικό δίκτυο της αρχαίας Αθήνας. Στον Επιτάφιο του Περικλή υπάρχει μια ωραία προσέγγιση της ευτυχίας που μας μιλά τόσο για το περιεχόμενο που έδινε ο Αθηναίος πολίτης στην έννοια αυτή, όσο και για τον τρόπο "μετάδοσής"της. Στο σύστημα αξιών του αρχαίου Αθηναίου πολίτη το τρίπτυχο ευδαιμονία, ελευθερία, ευψυχία, βρισκόταν στην κορυφή, γιατί απλούστατα κανείς τότε δεν μπορούσε να διανοηθεί ότι η ευτυχία είναι υπόθεση φίλων. Η ευτυχία του ατόμου ήταν αποτέλεσμα της ευζωΐας του μέσα σε μια ευημερούσα κοινωνία, όπου η δημοκρατία, ο πολιτισμός, η κοινωνική ανεκτικότητα, η χαρά της ζωής είχαν "μπολιάσει" τη σκέψη των πολιτών με τα απαραίτητα αντισώματα κατά της κακομοιριάς και της ευτέλειας, κατά του φόβου και της μεμψιμοιρίας. Να, παρασύρθηκα κι εγώ και μιλάω με όρους ιατρικούς!

Θυμήθηκα και την εκπομπή του Μικρούτσικου πριν από χρόνια "Χαμογελάτε, είναι μεταδοτικό". Πάντα στην πρωτοπορία αυτός ο άνθρωπος!