Δεν είπε...

Μη κάνεις κήρυγμα
δεν ζήτησα ποτέ
μια συνταγή για τη ζωή.
Δώσ'μου καλύτερα
μια χούφτα κανελογαρύφαλα.
Μέρες που είναι
σκέφτομαι πάλι τα λόγια
του Χριστού
αγάπα τον πλησίον σου...
Δύσκολο αυτό
και πιο πολύ το σεαυτόν.
Το άλλο όμως
ίσως ακόμα δυσκολότερο.
Δεν είπε δηλαδή
πώς να πλησιάζεις τους αγαπημένους.
(27.12.09)

Σε slow motion

Ήρθε και πάλι νυχοπατώντας
περνούσαμε ωραία φαίνεται
κι έφυγε δίχως να τον καταλάβουμε
οι δείκτες έφτασαν κιόλας
τα μεσάνυχτα του χρόνου
κι η άλλη μέρα χαράζει
πάνω στην ιστορία μας
μια γέννηση κι ένα θάνατο,
γιορτινή πάντως
γεμάτη πάχνη και χαρτί περιτυλίγματος.
Το πνεύμα έξω απ' το παράθυρο
προτού κρυφτεί
μας καίει τον ουρανίσκο
κι οι ουρανοί αγάλλονται.
Τόσο γρήγορα που έρχεται και φεύγει
φοβάμαι μήπως ξεχάσω να κάνω μιαν ευχή
να' ρχεται να ξανάρχεται
να φεύγει πάντα δίχως να τον καταλαβαίνουμε
όχι πως δεν τον αγαπάμε.
Είναι που όταν κοντοστέκεται
κοιτάμε κάθε λίγο τα ρολόγια μας
ακόμα, ακόμα;
χωρίς υπομονή για τη βραδυπορία του.
Στη θλίψη τη μεγάλη
αλήθεια
προβάλλεται σε slow motion.

(17.12.2009)

Επιτέλους, για μια φορά, είμαστε όλοι ίσοι!

...Τώρα, εάν κάποιος μου παρατηρήσει: "Και ύστερα; Όλος ο κόσμος βλέπει παρόμοια όνειρα"- θα τον χειροκροτήσω. Επειδή αυτό πάω κι εγώ να υποστηρίξω.[...] Η σημασία της πράξης μου έγκειται στη βαρύτητα που δίνω στο φαινόμενο, και όχι, καθόλου, στα παράγωγά του - έδαφος όπου επιτέλους, για μια φορά, είμαστε όλοι ίσοι.

«...Τώρα βρισκόμαστε μέσα στο σπίτι. Στις μεγάλες πολυθρόνες κάθονται τρεις - τέσσερις κυρίες που ο φίλος μου αρχίζει να παρουσιάζει στον άλλον (από δω και πέρα η γυναίκα που μας συνοδεύει αλλάζει φύλο και γίνεται άντρας), ενώ εγώ αργοπορώ, γυρίζω τις πλάτες μου και μοιάζω καταστενοχωρημένος: ανακαλύπτω ότι το παντελόνι που φοράω δεν έχει κουμπιά, ούτε καν μια ζώνη που να μπορεί να το συγκρατήσει. Με αστραπιαία ταχύτητα βγάζω τη γραβάτα μου και την περνώ στη θέση της ζώνης, τη δένω κόμπο και προσπαθώ να διευθετήσω μπροστά το παντελόνι μου έτσι που να μην ανοίγει όταν κάθομαι. Στο αναμεταξύ παρουσιάζονται και άλλοι καλεσμένοι που ευτυχώς δεν με προσέχουν, αλλά πηγαίνουν και χαιρετούν τις κυρίες. Τότε μόνο παρατηρώ καθαρά ότι μια απ΄ όλες αυτές τις κυρίες, εξαιρετικά αδύνατη, χλωμή, σχεδόν διάφανη και με μεγάλα πράσινα μάτια, δε δίνει ποτέ το χέρι της σε κανένα, μολονότι όλοι προτείνουν το δικό τους, και μένουν ένα λεπτό άναυδοι μπροστά στην προσβολή.
Συλλογίζομαι πως ίσως ήρθαν έτσι καλύτερα τα πράγματα, που αργοπόρησα με το παντελόνι μου και δε θα βρεθώ στη δυσάρεστη θέση "να μη μου δώσει η κυρία το χέρι της"».

Από Τα Όνειρα του Οδυσσέα Ελύτη, στα Ανοιχτά Χαρτιά, εκδ.ΙΚΑΡΟΣ
Στην εικόνα Γυναίκα με ανασηκωμένο χέρι, (κραγιόνια σε χαρτί) έργο του Γιώργου Μπουζιάνη

ΕΥΝΟΙΑ

Στο σούρουπο
στα κρύα του Νοέμβρη
τα σπίτια μηρυκάζουν κούτσουρα
Γροθιές σφιγμένες τα πουλιά
βρεγμένα, κρυωμένα
αλλά στη μέσα τσέπη της ζωής.

Από τον Ακάθιστο Δείπνο του Μιχάλη Γκανά, εκδ.Καστανιώτη

Η θαυματοποιός

CINQUE

Για τόσο καιρό μίσησα
Να με θεωρούν αξιολύπητη,
Όμως μια στάλα απ΄τη δική σου λύπηση
Και περιδιάβαινα σαν ο ήλιος να ήταν στο κορμί μου.
Γι΄ αυτόν το λόγο και τριγύρω μου της χαραυγής το φως.
Περιδιαβαίνω κάνοντας θαύματα
Γι΄αυτό!

(20 Δεκεμβρίου 1945)

Άννα Αχμάτοβα
(σε απόδοση Γιάννη Αντιόχου)

Το ψωμί της καρδιάς του

᾿Προτιμώ τους στρατευμένους ανθρώπους από τις στρατευμένες λογοτεχνίες. Το θάρρος στη ζωή και το ταλέντο στα έργα αρκούν. Άλλωστε ο συγγραφέας στρατεύεται όταν θέλει. Αξία του είναι η κίνησή του. Κι αν αυτό πρέπει να γίνει νόμος, επάγγελμα ή τρομοκρατία, τότε πού βρίσκεται η αξία;
Φαίνεται πως το να γράφεις σήμερα ένα ποίημα για την άνοιξη θα σήμαινε ότι υπηρετείς τον καπιταλισμό. Δεν είμαι ποιητής, ωστόσο θα απολάμβανα χωρίς υστεροβουλία ένα τέτοιο έργο, αν ήταν ωραίο. Υπηρετεί κανείς όλους τους ανθρώπους ή κανένα. Κι αν ο άνθρωπος χρειάζεται ψωμί και δικαιοσύνη, αν πρέπει να κάνει αυτό που πρέπει για να ικανοποιήσει αυτήν την ανάγκη, έχει ανάγκη και από την καθαρή ομορφιά, που είναι το ψωμί της καρδιάς του. Τα υπόλοιπα δεν είναι σοβαρά.
Ναι, θα ευχόμουν να είναι λιγότερο στρατευμένοι στα έργα τους και λίγο περισσότερο στην καθημερινή ζωή τους.

Από τα Σημειωματάρια του Αλμπέρ Καμύ, εκδ. Εξάντας, μτφρ. Λήδα Παλαντίου

Η Αθηνά του Βορρά

Λέγεται ότι η βασίλισσα Χριστίνα της Σουηδίας είχε μεγαλώσει σαν αγόρι. Δεν την ενδιέφεραν τα ρούχα κι ο καλλωπισμός. Κοιμόταν λίγο κι είχε τρεις βασικές ασχολίες: τη μελέτη, την πολιτική και την ιππασία. Το παλάτι της το μετέτρεψε σε πανεπιστήμιο προσκαλώντας επ΄αμοιβή επιφανείς επιστήμονες από διάφορα μέρη. Ένας απ΄αυτούς ήταν κι ο Καρτέσιος. Της πήρε τρία χρόνια να τον πείσει να πάει κοντά της στη Στοκχόλμη. Η απόφασή του να αποδεχτεί την πρόσκληση της βασίλισσας απέβη τελικά μοιραία. Ύστερα από δυο εβδομάδες εντατικών μαθημάτων (ξεκινούσαν από τις πέντε το πρωί μέσα στο -σουηδικό!- καταχείμωνο) η υγεία του Καρτέσιου κλονίστηκε και ύστερα από λίγο πέθανε. Μετά το θάνατο του φιλοσόφου, η βασίλισσα στράφηκε προς τη μελέτη της φιλολογίας και πέντε χρόνια αργότερα ασπάστηκε τον Καθολικισμό και παραιτήθηκε από το σουηδικό θρόνο. Κι έμειναν οι ιστορικοί να αναρωτιούνται ποια παράξενη μοίρα συνέδεσε αυτούς τους δύο ξεχωριστούς ανθρώπους έτσι ώστε η βασίλισσα να θεωρείται υπεύθυνη για το θάνατο του φιλοσόφου κι ο φιλόσοφος υπεύθυνος για την εγκατάλειψη της πίστης και του θρόνου από τη μεριά της βασίλισσας.