Αξιοπρέπεια. Πόσο πάει;

Δεν είναι τρελό; Αφού έφτιαξε νοσοκομεία, μηχανήματα, φάρμακα, θεραπείες, εντατικές για να του σώζουν τη ζωή (μάλλον να την παρατείνουν θα ήταν πιο σωστό να λέμε, καθώς όλοι κάποτε πεθαίνουν, κανείς δεν σώζεται εις το διηνεκές!), τώρα ο άνθρωπος φτιάχνει κλινικές θανάτου όπου μπορεί να φεύγει απ΄ τη ζωή μια ώρα αρχύτερα. Πριν από μερικά χρόνια ο προβληματισμός αφορούσε την ευθανασία ανθρώπων σε κατάσταση μη αναστρέψιμη, που ήδη βρίσκονταν στην τελική ευθεία και βασανίζονταν από φριχτούς πόνους. Επειδή η ηθική στάση των κοινωνιών απέναντι στα εκάστοτε προβλήματα σχηματίζεται από διάφορες συνιστώσες (τη θρησκεία, τις παραδόσεις, τους οικογενειακούς δεσμούς, τη στάση της επιστήμης και της διανόησης, το βιοτικό επίπεδο κ.α), στις περισσότερες χώρες η κοινωνία φάνηκε διστακτική απέναντι στη νομιμοποίηση της ευθανασίας.
Ας δούμε όμως τι γίνεται εκεί που η ευθανασία επετράπη. Εκεί το πράγμα προχώρησε πολύ. Από ευθανασία έγινε "υποβοηθούμενη αυτοκτονία", υπό προϋποθέσεις βέβαια, αλλά με μια πιο διευρυμένη αντίληψη περί του ποιος έχει το δικαίωμα να ζητήσει βοήθεια για τον τερματισμό της ζωής του. Ένας τυφλός και κωφός 85χρονος κατέφυγε σε μια τέτοια κλινική στην Ελβετία μαζί με την κατά 11 χρόνια νεότερη σύζυγό του, η οποία όμως ήταν καρκινοπαθής στο τελικό στάδιο. Για τη γυναίκα δεν υπήρχε βέβαια καμιά ελπίδα. Ο άντρας όμως δεν θα μπορούσε με κανένα τρόπο να θεωρηθεί ετοιμοθάνατος.
Είναι δύσκολο να πάρει κανείς θέση.
Με προβληματίζει το όνομα της εν λόγω κλινικής "Dignitas".
Με προβληματίζει το όχι και τόσο ευκαταφρόνητο ποσό των 9300 δολαρίων που πρέπει να καταβάλουν οι υποβοηθούμενοι αυτόχειρες (το οποίο διατίθεται για φιλανθρωπικό έργο, όπως υποστηρίζουν οι ιθύνοντες της κλινικής).
Τι σημαίνει τελικά αξιοπρέπεια; Μήπως το να έχεις ζήσει πρώτα μια αξιοπρεπή ζωή, κι όταν γεράσεις ή αρρωστήσεις ή και τα δύο, να τύχεις μιας αξιοπρεπούς περίθαλψης και νοσηλείας, να βρεις ανθρωπιά από τους γιατρούς, φροντίδα απ΄ τους νοσηλευτές, σωστό και πολιτισμένο περιβάλλον στο νοσοκομείο ή στην κλινική όπου νοσηλεύεσαι; Κι όλα αυτά χωρίς να χάσουν την αξιοπρέπειά τους οι δικοί σου άνθρωποι ξεπουλώντας τα υπάρχοντά τους για να σου παρατείνουν τις τελευταίες δύσκολες ώρες, θύματα κι αυτοί της αναλγησίας και της αισχροκέρδειας, νόμιμης ή παράνομης;

«Το ζήτημα της ιατρικά υποβοηθούμενης αυτοκτονίας αποκαλύπτει τις θεμελιώδεις διαφορές στην κατανόηση της ηθικής θεολογίας. Το ένα είδος της θεολογίας προσπαθεί να περιγράψει ορθολογιστικά τον "καλό θάνατο". Με τα σωστά επιχειρήματα παράγει ένα ηθικό σύστημα όσον αφορά στην ιατρικά υποβοηθούμενη αυτοκτονία και ευθανασία και κατόπιν θέλει να πείσει δια της λογικής και τους πιστούς και τους απίστους. Αντίθετα, το άλλο είδος της θεολογίας, αυτό των πρώτων χριστιανικών αιώνων, αποτελεί ένα τρόπο να βιώσουμε τον Θεό. Ο Χριστός και οι άγιοι με τη ζωή και το θάνατό τους μας αποκαλύπτουν μια ηθική της ζωής και του θανάτου, στην οποία μόνα τους τα λογικά επιχειρήματα δεν έχουν καμιά πρόσβαση. Ως ηθική των τελευταίων στιγμών και του θανάτου, που στηρίζεται στην ταπεινή αποδοχή του Κυρίου να σταυρωθεί, δεν αφήνει κανένα περιθώριο στην αυτοεπιβεβαίωση της ευθανασίας και της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας.
Αντίθετα, το πρώτο είδος της θεολογίας επιστρατεύει διαφορετική συλλογιστική βάση, για να εξασφαλίσει διαφορετικά συμπεράσματα. [...] Οικοδομείται μια νέα θεολογία του ορθολογισμού, που θέλει να υπηρετήσει την προσαρμογή σε νέα ηθικά πλαίσια και να διευκολύνει ηθικές έννοιες όπως ο αξιοπρεπής θάνατος και η αξία της αυτοδιάθεσης. Με αυτόν τον τρόπο, πολλές είναι οι χριστιανικές Ομολογίες που πιθανόν να αποδεχθούν, τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις, την ιατρικά υποβοηθούμενη αυτοκτονία κι ευθανασία. » (Από το βιβλίο του H. Tristram Engelhardt, Τα θεμέλια της βιοηθικής, εκδ.ΑΡΜΟΣ).